مىبرد . به هر حال مشخصات خاص اين نويد ، معيار و زاويهء ديدى است براى شناخت اسلام . از لابلاى اينها مىتوان بهتر مكتب اسلام را شناخت و بلكه بهترين وسيلهء شناخت اسلام است ، زيرا اسلام تنها در اين دوره است كه همهء موانع را پشت سر گذاشته است و به اصطلاح در اين دوره است كه اسلام به اطلاق و مقام مطلق خود رسيده است كه : * ( حتى لايستخفى شىء من الحق مخافة احد من الخلق . ) * اين نويد داراى اركان و عناصر مختلفى است كه برخى فلسفى و جهانى است و جزئى از جهان بينى اسلام است ، برخى فرهنگى و آموزشى و پرورشى است ، برخى سياسى است ، برخى اقتصادى است ، برخى اجتماعى است و برخى انسانى و برخى مشترك مثلًا انسانى - طبيعى است . راجع به آيندهء بشريت بايد گفت كه بر خلاف نظريهء بدبينان ، فناى بشريت يك جبر و ضرورت نيست . دربارهء برقرارى صلح و صفا و امنيت بايد گفت كه بر خلاف زعم برخى جنگ و تنازع در ميان بشر يك ضرورت و لازمهء حيات نيست ، بلكه جنگ بر ضد فطرت است آنچه فطرى است دفاع است . آيهء * ( و لو لا دفع الله الناس بعضهم ببعض لفسدت الارض . . . ) * يا : * ( لهدمت صوامع و بيع . . . ) * - بر خلاف نظر امثال فريد وجدى در مادهء « سلم » دايرة المعارف - نمىخواهد بگويد جنگ و ستيز انسانها يك ضرورت و يك سنت لايتغير است ، مىخواهد بگويد دفاع از خود و از جامعه و از تمدن يك ضرورت فطرى است لهذا آيات جهاد قرآن با اين جمله ها آغاز شده : * ( ان الله يدافع عن الذين امنوا . . . اذن للذين يقاتلون بأنهم ظلموا . . . ) * در جاى ديگر : * ( و قاتلوا فى سبيل الله الذين يقاتلونكم و لاتعتدوا ان الله لايحب المعتدين . ) * پس درندگى ، طبيعت اصلى نيست و تعاونها معلول تنازعها و احساس خطرها از ناحيهء دشمن مشتركِ خطرناكتر نيست آنچنان كه داروينيسم مدعى است ، بلكه تعاون و احسان و كمك ، فطرىِ بشر است و اين نوعى